SỰ PHÂN KỲ GIỮA THỊ TRƯỜNG VÀ MẠNG LƯỚI

Mặc dù giá Bitcoin đang ở mức cao, nhưng một sự phân kỳ rõ rệt đã xuất hiện giữa định giá thị trường và hoạt động mạng lưới.

Hãy cùng OneBlock điểm qua sự phân kỳ này.

1. Hoạt Động Chuỗi Trở Nên Yên Ắng

Bitcoin vẫn đang giao dịch trên mức ngưỡng tâm lý quan trọng $100.000, cách mức đỉnh ATH $111.700 khoảng 6%.

Trong khi giá giao ngay vẫn ở mức cao, thì hoạt động mạng lưới lại bất thường yên ắng.

Năm 2023 và 2024, số lượng giao dịch tăng ổn định, đạt đỉnh khoảng 734.000 giao dịch/ ngày.

Tuy nhiên, kể từ đầu năm 2025, thông lượng đã giảm rõ rệt, trong khoảng 320.000 đến 500.000 giao dịch/ ngày, một mức sụt giảm đáng kể so với đỉnh trước đó trong chu kỳ này.

Số lượng giao dịch tiền tệ (Monetary transactions) đã giữ mức tương đối ổn định trong suốt năm qua, cho thấy nền tảng chuyển giá trị thực vẫn được duy trì.

Ngược lại, giao dịch phi tiền tệ (Non-monetary transactions) liên quan đến nền tảng Inscriptions, Runes,… lại biến động mạnh: tăng mạnh trong khoảng tháng 7~12/2024, sau đó sụt giảm mạnh từ đầu năm 2025, điều này đã góp phần lớn vào sự suy giảm tổng thể trong thông lượng mạng lưới gần đây.

2. Khối Lượng Giao Dịch Vẫn Ổn Định

Mặc dù số lượng giao dịch đã giảm, nhưng khối lượng được thanh toán trên mạng lưới Bitcoin vẫn duy trì ở mức cao khoảng 7,5 tỷ USD mỗi ngày, và đạt đỉnh 16 tỷ USD khi giá Bitcoin vượt mốc ATH $100.000 vào tháng 11 năm ngoái.

Khối lượng trung bình mỗi giao dịch hiện ở mức $36.200, cho thấy mặc dù số lượng giao dịch giảm, nhưng mỗi giao dịch lại mang theo một giá trị đáng kể.

Xu hướng này hàm ý rằng các tổ chức hoặc cá nhân có quy mô lớn vẫn đang tiếp tục sử dụng mạng lưới Bitcoin.

Các giao dịch có giá trị trên $100.000 chiếm 66% tổng khối lượng mạng lưới vào 11/2022, và tăng lên 89% ở thời điểm hiện tại.

Xu hướng này củng cố quan điểm rằng các nhà đầu tư có giá trị giao dịch lớn đang ngày càng chiếm ưu thế trong hoạt động on-chain.

Khối lượng giao dịch có giá trị dưới $100.000 sụt giảm từ đỉnh 34% (12/2024) xuống còn 11% ở thời điểm hiện tại.

Xu hướng suy giảm này cũng xảy ra theo từng nhóm giá trị nhỏ hơn: <$1.000 (giảm từ 3.9% xuống 0.9%), $1.000~$10.000 (từ 8.4% xuống 2.1%), $10.000~$100.000 (từ 21.4% xuống 7.9%).

3. Phí Giao Dịch Ở Mức Thấp Lịch Sử

Doanh thu của thợ đào từ phí giao dịch đã giảm mạnh, chỉ còn $558.000/ ngày trong tháng gần đây, cho thấy nhu cầu sử dụng không gian khối (block-space) đã giảm rõ rệt, phù hợp với sự sụt giảm trong số lượng giao dịch trên toàn mạng lưới.

4. Khối Lượng Giao Dịch Off-Chain Tăng Cao

Hoạt động giao dịch trên các sàn tập trung vẫn duy trì mạnh mẽ trong suốt năm qua, với khối lượng trung bình khoảng 10 tỷ USD mỗi ngày, và đạt đỉnh 23 tỷ USD vào 11/2024.

Hoạt động giao dịch hợp đồng tương lai đã tăng trưởng mạnh mẽ trong chu kỳ này, với khối lượng trung bình đạt 57 tỷ USD mỗi ngày, chạm đỉnh lên tới 122 tỷ USD mỗi ngày vào 11/2024.

Bên cạnh đó, khối lượng giao dịch quyền chọn (options) cũng đã tăng mạnh trong suốt chu kỳ này, với mức trung bình 2,4 tỷ USD mỗi ngày, và chạm đỉnh 5 tỷ USD/ngày.

Khi so sánh khối lượng giao dịch off-chain (bao gồm spot, futures và options) với giá trị được thanh toán trên mạng lưới Bitcoin, có thể thấy rằng khối lượng off-chain thường cao hơn gấp 7 đến 16 lần so với on-chain.

5. Tính Lũy Đòn Bẩy

Cả hai thị trường hợp đồng tương lai và quyền chọn chứng kiến sự tăng trưởng ấn tượng về hợp đồng mở trong vài năm qua, với hợp đồng tương lai tăng từ 7,7 tỷ USD lên 52,8 tỷ USD, và quyền chọn tăng từ 3,2 tỷ USD lên 43,4 tỷ USD.

Tổng cộng, lượng hợp đồng mở trên toàn bộ thị trường phái sinh đã đạt đỉnh 114 tỷ USD, và hiện vẫn duy trì ở mức cao khoảng 96,2 tỷ USD.

Sự mở rộng bền vững này phản ánh mức độ đòn bẩy đang tích lũy đáng kể trong nền kinh tế Bitcoin, từ đó tiềm ẩn nguy cơ gia tăng biến động giá mạnh trong tương lai.

Trong suốt năm 2023, các biến động về hợp đồng mở (Open Interest - OI) tương đối ổn định, tuy nhiên, kể từ khi các quỹ ETF giao ngay tại Mỹ được ra mắt vào 1/ 2024, các biến động này đã bắt đầu trở nên dữ dội hơn.

Trong chu kỳ 2018–2021, tài sản thế chấp bằng crypto là lựa chọn ưa thích của nhà đầu tư. Kết hợp với việc đòn bẩy lên đến 100x, nền tảng tài sản thế chấp yếu này đã góp phần lớn vào đợt sụt giảm mạnh của thị trường vào tháng 5/2021.

Tín hiệu tích cực là kể từ sau sự sụp đổ của FTX, tài sản thế chấp bằng stablecoin đã trở thành hình thức ký quỹ chủ đạo, hiện chiếm phần lớn tổng tài sản thế chấp trong hợp đồng mở.

Sự chuyển dịch này cho thấy thị trường phái sinh tài sản số đang ngày càng trưởng thành, và đang dần tiến tới các phương thức quản lý rủi ro ổn định và bền vững hơn.

6. Tóm Tắt

- Mặc dù giá Bitcoin đang ở mức cao, một sự phân kỳ rõ rệt đã xuất hiện giữa định giá thị trường và hoạt động mạng lưới, với số lượng giao dịch duy trì ở mức thấp bất thường.

Tuy vậy, khối lượng được mạng lưới xử lý vẫn rất lớn, với mức trung bình khoảng 7,5 tỷ USD mỗi ngày.

- Sự kết hợp giữa số lượng giao dịch thấp nhưng khối lượng cao cho thấy các tổ chức lớn ngày càng chiếm ưu thế trong hoạt động on-chain.

- Tổng khối lượng spot, futures và options thường xuyên cao gấp 7–16 lần so với khối lượng thanh toán on-chain.

- Đòn bẩy tiếp tục gia tăng trong thị trường phái sinh, với tổng hợp đồng mở của futures và options vẫn ở mức cao trong lịch sử là 96,2 tỷ USD.

Nguồn:

- Glassnode Insight: https://insights.glassnode.com/